4 "N" của người làm du lịch

Các ngành nghề, về cơ bản có những tiêu chuẩn giống nhau, như phẩm chất, năng lực, sức khỏe. Nhưng do đặc thù, tính chất công việc ở mỗi ngành nghề khác nhau, nên hình thành các tiêu chuẩn, các mẫu hình con người với những yếu tố cụ thể khác nhau.

Đối với người làm du lịch, đối tượng lao động của họ là con người (trực tiếp phục vụ khách du lịch). Do vậy, ở chừng mực nào đấy, ngoài những tiêu chuẩn chung như bất cứ con người ở ngành nghề khác, người làm du lịch phải có những tiêu chuẩn riêng rất rõ nét, rất điển hình. Để khái quát cho dễ nhớ, chúng tôi quy tụ tất cả các tiêu chuẩn đó thành 4 “N”: nghiệp vụ, ngoại ngữ, ngoại giao, ngoại hình.

4 “N” trên gọi là mẫu hình người làm du lịch. Và như vậy những ai đã, đang và sẽ trở thành người làm du lịch phải được hội tụ đủ 4 “N”, không ngừng phấn đấu theo 4 “N” đó. 4 “N” này đều quan trọng và cần thiết như nhau, bổ trợ cho nhau, hợp tác với nhau tạo nên mẫu hình chuẩn của người làm du lịch.

Nghiệp vụ
Ngành Du lịch hoạt động theo một dây chuyền công nghệ hết sức khoa học, đồng bộ và liên quan hợp tác chặt chẽ với nhau. Người làm du lịch phải có trình độ nghiệp vụ thông thạo, điêu luyện. Các thao tác kỹ thuật phải rất nhanh nhạy, chuẩn xác và mang tính nghệ thuật cao. Như nghề nấu bếp đòi hỏi món ăn không chỉ ngon miệng mà còn phải ngon mắt; thực đơn không chỉ đảm bảo tiêu chuẩn định suất, dinh dưỡng cho cơ thể mà khẩu phần ăn phải hợp lý với tỷ lệ các chất theo nhu cầu của con người. Đối với nghề phục vụ ăn uống, phải biết bày bàn đẹp, phải thuần thục, điêu luyện các động tác bưng, đưa, gắp, rót. Một nhân viên phục vụ bàn có thể bê trên tay 5 - 7 khay thức ăn, hoặc cả khay rượu đi thoăn thoắt chào mời khách. Nhân viên pha chế rượu (bartender) có khả năng pha chế hàng trăm loại cocktail - mocktail khác nhau, thậm chí có loại cocktail với 5 – 6 tầng rượu khác nhau trong cùng một ly. Bằng bàn tay khéo léo, với kỹ xảo nghề nghiệp, người phục vụ có thể rót đều cho đủ số lượng khách bất kỳ một chai rượu quý, không thừa, không thiếu và không ly nào đầy, không ly nào vơi…

Ngoại ngữ
Muốn nâng cao chất lượng phục vụ, đáp ứng nhu cầu đòi hỏi ngày càng cao của khách quốc tế, người làm du lịch không thể không biết ngoại ngữ. Ngoại ngữ là phương tiện hữu hiệu nhất để giao tiếp với khách du lịch nước ngoài, không có nó thì khả năng nghề nghiệp không được phát huy tác dụng. Lễ tân và hướng dẫn viên du lịch muốn làm tốt công việc của mình phải rất giỏi ngoại ngữ và biết nhiều ngoại ngữ để giao tiếp với nhiều khách du lịch từ nhiều nước trên thế giới.

Ngoại giao
Ngoại giao ở đây là nghệ thuật giao tiếp ứng xử, khả năng đối nhân xử thế của người làm du lịch. Để gây được thiện cảm với khách hàng (khách du lịch) người làm du lịch phải hiểu biết về phong tục tập quán, tâm lý của mỗi dân tộc, mỗi vùng theo từng lứa tuổi, nghề nghiệp và từng đối tượng khách khác nhau; phải biết cách ăn, cách nói, có văn hóa, lịch sự và tế nhị, không làm phật lòng mọi người; phải nắm chắc và thao tác một cách thuần thục, tự tin các nghi thức giao tiếp tiêu biểu như: bắt tay, giới thiệu, tặng hoa, tặng quà, tổ chức tiếp xúc và các nghi thức ngoại giao khác; phải thực sự quan tâm chăm sóc khách hàng, có nghệ thuật thu hút khách, khéo léo xử lý các ý kiến, phàn nàn của khách, tạo cho khách hàng ấn tượng tốt đẹp về công ty, khách sạn của mình. Để giao tiếp ứng xử lịch thiệp, làm cho mọi người tôn trọng quý mến, người làm du lịch phải không ngừng học tập và rèn luyện để có được phẩm chất đạo đức trong sáng, trung thực, gây được niềm tin nơi khách hàng - đối tượng phục vụ trực tiếp của ngành khách sạn và du lịch.

Ngoại hình
Ngoại hình là yếu tố cần phải có đối với người làm du lịch, họ cần có cơ thể khoẻ mạnh, có ngoại hình cân đối, ưa nhìn, không bị khuyết tật. Đặc biệt người làm du lịch phải là người biết làm đẹp cho bản thân mình, cho môi trường nơi mình làm việc.

Cái đẹp về ngoại hình ở người làm du lịch, trước hết phải có nét mặt tươi tắn, cởi mở và đôn hậu, nụ cười luôn túc trực trên môi và được sử dụng hợp lý là cái duyên lôi cuốn lòng người. Người Trung Hoa khuyên rằng: “muốn mở tiệm trước hết phải biết cười, chưa biết cười phải tập cười, tập mãi không cười được thì hãy dẹp tiệm”. Và vì vậy người làm du lịch cũng phải biết cười, phải tập luyện để cười.

Một vài suy nghĩ trên đây tuy không phải là mới mẻ, có thể chưa đầy đủ và chưa có sức thuyết phục cao, nhưng theo chúng tôi, đó là những yêu cầu, những tiêu chuẩn cơ bản nhất được hội tụ tạo nên mẫu hình người làm du lịch.

(Tạp chí Du lịch)